Marokko: De weg naar 2026

Het Marokkaans nationaal elftal, bekend als de "Atlas Leeuwen" – een verwijzing naar de Berberleeuw die ooit door het Atlasgebergte zwierf – staat symbool voor een van de trotste tradities van het Afrikaanse voetbal. Sinds hun historische reis naar de halve finales van het WK 2022 is het ook een van de meest meeslepende verhalen van het mondiale voetbal. Marokko's prestatie in Qatar – als eerste Afrikaanse en eerste Arabische natie die de halve finales van een WK bereikte – veranderde de perceptie van wat mogelijk is voor voetbal buiten Europa en Zuid-Amerika. Bij de start van het WK 2026 dragen de Atlas Leeuwen het gewicht van verhoogde verwachtingen en het vertrouwen van een echte prestatie.

HISTORISCHE GRONDSLAGEN

Voetbal arriveerde in Marokko tijdens de Franse protectoraatsperiode in het begin van de twintigste eeuw en verspreidde zich door de steden en dorpen van een land met een geschiedenis die meer dan een millennium teruggaat. De Koninklijke Marokkaanse Voetbalbond werd opgericht in 1955, vlak voor de onafhankelijkheid in 1956, en het nationale team vestigde zich snel als een factor van betekenis in het Afrikaanse voetbal. Marokko's eerste interland, een 3-3 gelijkspel tegen Irak in 1957, begon een reis die uiteindelijk naar de top van het wereldvoetbal zou leiden.

Marokko schreef in 1970 geschiedenis als de eerste Afrikaanse natie die zich kwalificeerde voor een WK, nadat het toernooi was uitgebreid. Het team presteerde verdienstelijk in Mexico, met nipte nederlagen tegen West-Duitsland en Peru en een gelijkspel tegen Bulgarije. Dit baanbrekende optreden vestigde Marokko als een continentale leider en opende de deur voor verdere Afrikaanse deelname op het hoogste niveau.

De gouden eeuw van het Marokkaanse voetbal brak aan in het midden van de jaren '70 en de jaren '80. Het nationale team won de Afrika Cup in 1976 door Guinee in de finale te verslaan en daarmee de belangrijkste continentale titel te veroveren. Nog belangrijker was het WK 1986 in Mexico, waar Marokko bereikte wat geen enkele Afrikaanse natie eerder had gepresteerd: het winnen van hun groep, vóór Engeland, Polen en Portugal, om de achtste finales te halen. Het team, met de briljante middenvelder Mohammed Timoumi en doelman Badou Zaki, verloor nipt van de uiteindelijke finalist West-Duitsland. Zaki's prestaties leverden hem de titel Afrikaans Voetballer van het Jaar op – de enige doelman die deze eer ooit heeft ontvangen.

LEGENDES VAN DE ATLAS LEEUWEN

Larbi Benbarek, bekend als de "Zwarte Parel", was Marokko's eerste wereldklasse voetballer. Geboren in Casablanca in 1914, speelde Benbarek voor Marseille, Atlético Madrid en het Franse nationale team (Marokko stond destijds onder Frans bewind) en werd hij een van de meest bewonderde spelers van zijn generatie. Pelé zei ooit over hem: "Als ik de koning van het voetbal ben, dan is Benbarek God." Zijn elegantie, techniek en visie legden een standaard van excellentie neer waar het Marokkaanse voetbal sindsdien naar streeft.

Ahmed Faras, de productieve spits die 36 doelpunten maakte in 77 interlands, leidde Marokko naar de triomf in de Afrika Cup van 1976 en werd uitgeroepen tot Afrikaans Voetballer van het Jaar. Zijn doelpunteninstinct en leiderschap maakten hem tot het gezicht van het Marokkaanse voetbal tijdens zijn eerste gouden periode.

Mustapha Hadji zorgde voor sensatie op het WK 1998 met zijn golvende haardos, explosieve dribbels en een prachtig doelpunt tegen Noorwegen. Zijn prestaties leverden hem de titel Afrikaans Voetballer van het Jaar 1998 op, en zijn elfjarige interlandcarrière overbrugde generaties. Salaheddine Bassir, Youssef Chippo en Noureddine Naybet – de sterke verdediger die uitblonk voor Deportivo La Coruña en Tottenham Hotspur – maakten deel uit van een generatie die de concurrentiekracht van Marokko in de jaren '90 en begin 2000 in stand hield.

HET MODERNE WONDER

Het WK 2022 in Qatar vormde het hoogtepunt van decennia aan Marokkaanse voetbalontwikkeling – en de komst van een gouden generatie die alle verwachtingen overtrof. Onder coach Walid Regragui, die slechts maanden voor het toernooi was aangesteld, navigeerde Marokko met tactische discipline en counter-aanvalsprecisie door een groep met Kroatië (de runner-up van 2018), België (nummer twee van de wereld) en Canada. Overwinningen op België en Canada, gecombineerd met een doelpuntloos gelijkspel tegen Kroatië, stuurden de Atlas Leeuwen als groepswinnaar naar de knock-outfase.

Wat volgde was buitengewoon. Marokko schakelde Spanje uit in de achtste finales via strafschoppen, met doelman Yassine Bounou die heldendaden verrichtte en Achraf Hakimi die de beslissende strafschop met gedurfde koelte benutte. In de kwartfinale tegen Portugal werd Marokko de eerste Afrikaanse natie die de halve finales bereikte; Youssef El-Nesyri's kopbaldoelpunt bezorgde een 1-0 overwinning. De halve finale tegen Frankrijk eindigde in een nederlaag, maar Marokko had onsterfelijkheid verworven in de Afrikaanse en Arabische voetbalgeschiedenis. De nederlaag in de troostfinale tegen Kroatië deed niets af aan de prestatie.

Achraf Hakimi kwam uit het toernooi als een van 's werelds beste vleugelverdedigers. Zijn snelheid, voorzetten en de emotionele beelden van hem die na elke overwinning met zijn moeder vierde – haar voorhoofd kussend op het veld – maakten hem tot het menselijke gezicht van Marokko's reis. Sofyan Amrabat, de middenveldvernietiger wiens meedogenloze balverovering en opbouwende passing het middenveld domineerden, zag zijn reputatie stijgen. Hakim Ziyech, teruggekeerd van een tijdelijk interlandpensioen, zorgde voor de creatieve vonk vanaf de flanken. Yassine Bounou, de lange, rustige doelman, maakte cruciale reddingen gedurende het toernooi en werd opgenomen in het beste elftal van het toernooi.

HET MODERNE TIJDPERK

Marokko begint aan het WK 2026 als de hoogst gerangschikte Afrikaanse natie en een team dat tegenstanders respecteren en vrezen. De kern van de halvefinalisten van 2022 blijft intact, aangevuld met opkomende talenten uit de Marokkaanse diaspora – spelers geboren en opgeleid in Europa die ervoor kiezen het land van hun afkomst te vertegenwoordigen. Dit model, dat binnenlandse ontwikkeling combineert met het voetbaltalent van de wereldwijde Marokkaanse gemeenschap, is opmerkelijk effectief gebleken.

De nationale Botola Pro-competitie, verankerd door historische clubs als Wydad Casablanca, Raja Casablanca en AS FAR Rabat, blijft technisch vaardige spelers voortbrengen. De Mohammed VI Voetbalacademie, een ultramoderne faciliteit geopend in 2009, is een model geworden voor Afrikaanse talentontwikkeling en biedt jonge Marokkanen elite-training, onderwijs en een pad naar professioneel voetbal.

De coaching-infrastructuur heeft zich ook ontwikkeld, waarbij Marokkaanse coaches ervaring opdoen in Europa en die kennis terugbrengen naar de nationale opzet. Het succes van Walid Regragui – een in Marokko geboren coach die in Frankrijk speelde en zowel de Europese tactische discipline als de Marokkaanse voetbalcultuur begreep – toonde de waarde van deze kruisbestuiving aan.

VOETBAL EN MAROKKAANSE CULTUUR

Voetbal is in Marokko verweven met het dagelijks leven; de passie die cafés van Tanger tot Laayoune bezielt, de obsessie die gesprekken domineert over sociale klassen en generaties heen. De Casablanca-derby tussen Wydad en Raja verdeelt de grootste stad van het land met een intensiteit die wedijvert met elke rivaliteit in het wereldvoetbal – fakkels, tifo's, drums en gezangen creëren een sfeer van bijna religieuze hartstocht.

Het nationale team fungeert als een verenigende kracht in een samenleving met regionale, taalkundige en culturele diversiteit. Het succes van 2022 leidde tot feestelijke taferelen in heel Marokko – en in de Marokkaanse diaspora in Europa, het Midden-Oosten en Noord-Amerika – die het unieke vermogen van voetbal om collectieve vreugde te creëren aantoonden. Het beeld van koning Mohammed VI die de Marokkaanse vlag zwaaide naast Achraf Hakimi en zijn moeder na de overwinning op Portugal was een krachtig symbool van het verenigende potentieel van de sport.

Het vrouwenvoetbal is ook aanzienlijk gegroeid, waarbij het Marokkaanse vrouwenelftal zich kwalificeerde voor het WK 2023 – de eerste Arabische natie die dat deed – en de achtste finales bereikte. Deze ontwikkeling weerspiegelt bredere sociale veranderingen en toegenomen investeringen in de infrastructuur voor vrouwenvoetbal.

DE WEG VOORUIT

Het WK 2026 biedt Marokko een ongekende uitdaging: bewijzen dat 2022 geen mooie uitzondering was, maar het begin van een nieuw tijdperk. Het uitgebreide toernooiformaat, dat gunstiger is voor diepe runs van landen met kwaliteitsvolle breedte, zou een Marokkaans team moeten bevoordelen dat heeft aangetoond op het hoogste niveau te kunnen concurreren.

De tactische identiteit staat vast: defensieve organisatie, snelle counters, creativiteit via de flanken met Hakimi en Ziyech, en de middenvelddominantie van Amrabat. De collectieve teamgeest – de zichtbare eenheid die hen door de knock-outrondes in Qatar droeg, waarbij spelers verdedigende blokkades net zo hartstochtelijk vierden als doelpunten – blijft het immateriële voordeel dat hen onderscheidt van teams met meer individueel talent maar minder samenhang.

Voor Marokko draait het WK 2026 om nalatenschap. De Atlas Leeuwen brulden in Qatar; nu moeten ze bewijzen dat de brul geen enkele triomfantelijke kreet was, maar het begin van een aanhoudende symfonie. De Arabische wereld, het Afrikaanse continent en voetbalromantici overal zullen toekijken.