De man die zestien keer scoorde en geen enkele keer glimlachte

Zestien doelpunten, vier toernooien: Miroslav Klose en de kunst van het arriveren

Miroslav Klose scoorde zestien WK-doelpunten in vier toernooien — 2002, 2006, 2010, 2014. Meer dan Ronaldo Nazario, wiens vijftien goals sinds 2006 het record waren en wiens individuele briljantie een generatie van spitsen definieerde. Meer dan Gerd Müller, wiens veertien goals veertig jaar lang de Duitse aanvalsefficiëntie belichaamden. Meer dan Pelé, wiens twaalf goals verspreid lagen over drie WK-zeges die de gouden standaard voor individuele prestaties in het toernooi vestigden. Klose, de all-time topscorer in de competitie die voetbalgrootheid betrouwbaarder meet dan welke andere maatstaf dan ook, scoorde nooit een hattrick op een WK. Nooit van buiten het strafschopgebied. Zijn beroemdste goal — de intikker tegen Brazilië in de halve finale van 2014, de goal die Ronaldo's record verbrak — legde ongeveer vier meter af en vergde minder atletisch vermogen dan een typische warming-up.

Klose's genialiteit lag niet in explosieve atletiek of technische briljantie. Het was ruimtelijk inzicht dat opereerde op een frequentie die andere spitsen niet kunnen bereiken. Hij arriveerde op precies de juiste plek op precies het juiste moment, consistenter over meer toernooiwedstrijden dan welke spits in de geschiedenis van de competitie dan ook. Zestien goals in vierentwintig optredens — geen ratio die dominantie suggereert, maar een consistentie die iets veel zeldzamers aantoont: de specifieke intelligentie van een speler die begreep waar de bal zou zijn voordat de verdediging begreep dat hij daarheen ging.

Het toernooi van 2002 introduceerde Klose aan de wereld via zijn kenmerkende methode: de kopbal. Vijf goals, allemaal met zijn hoofd, allemaal van binnen de breedte van het vijfmetergebied. Zijn drie tegen Saoedi-Arabië in de openingswedstrijd — de hattrick die Duitslands groepswinst vestigde en een voorproefje gaf van het luchtgevaar dat het hele toernooi zou bepalen — waren geen producten van fysieke intimidatie. Klose was nooit de meest imposante spits. De goals waren producten van beweging die afstand creëerde van verdedigers die de bal volgden in plaats van de man, die aannamen dat het dekken van een spits betekende dat je de ruimte om hem heen bezette in plaats van anticipeerde waar hij heen zou gaan. Klose begreep dat verdedigers de bal volgden. Hij volgde de ruimte waar de bal zou aankomen. Het onderscheid is simpel en verklaart zijn hele carrière.

Het toernooi van 2006 op eigen bodem bevestigde zijn evolutie van luchtspecialist naar complete spits. Vier goals, twee met zijn voeten, de gelijkmaker tegen Argentinië in de kwartfinale kwam uit de chaos van een dood spelmoment waar Klose, zoals altijd, zich precies had gepositioneerd waar de bal zou vallen. Het toernooi van 2010 voegde er nog vier aan toe, waaronder de openingstreffer tegen Engeland in de achtste finale en twee tegen Argentinië in de kwartfinale — de laatste een intikker bij de tweede paal die Klose scoorde omdat hij zijn loopactie was begonnen voordat de voorzet werd gegeven, omdat hij wist, op een manier die niet kan worden aangeleerd, waar de voorzet zou aankomen. Het toernooi van 2014 leverde het record op. Twee goals tegen Ghana in de groepsfase, de gelijkmaker kwam uit een loopactie bij de eerste paal die geen enkele Ghanese verdediger had voorzien. Toen de goal tegen Brazilië in de halve finale. De intikker die vier meter aflegde. De goal die Ronaldo's record verbrak, gescoord in het stadion waar Ronaldo een wereldwijd icoon was geworden, de symboliek zo zwaar dat het bijna mythisch werd.

Klose's recordgoal is de perfecte uitdrukking van zijn carrière: onspectaculair in uitvoering, verwoestend in implicatie, het product van een speler die simpelweg had begrepen, voor iedereen in het stadion, waar de bal heen ging. Zestien goals. Zestien momenten waarop een speler die nooit de snelste of sterkste of meest technisch begaafde was, de bal aan zijn voeten vond en het doel binnen handbereik, en deed wat hij altijd had gedaan. Simpele dingen, perfect uitgevoerd gedurende twaalf jaar, worden permanent. Het record wacht op zijn uitdager. Kylian Mbappé, met twaalf goals in twee toernooien, nadert. Nog vijf om gelijk te komen. Zes om te breken. De cijfers zijn in het voordeel van de Fransman. Het record is in niemands voordeel — het is van een speler die begreep dat goals niet worden gescoord met kracht maar met aanwezigheid, en aanwezigheid is de kwaliteit die statistieken niet kunnen meten.