België: De reis naar 2026

Belgisch Nationaal Voetbalelftal: De Gouden Zonsondergang van de Rode Duivels

Het Belgisch nationaal voetbalelftal, bekend als de "Rode Duivels" vanwege de vurige karmozijnrode shirts, heeft een gouden generatie doorgemaakt die een land van 11 miljoen mensen transformeerde tot een wereldwijde voetbalmacht. Bijna een decennium lang stond België bovenaan de FIFA-wereldranglijst – een opmerkelijke prestatie voor een land dat vóór het huidige tijdperk dertig jaar lang geen halve finale van een groot toernooi had bereikt. Het WK voetbal van 2026 is waarschijnlijk het laatste toernooi voor de kern van de Belgische gouden generatie, een laatste kans om de grote prijs te veroveren die de meest getalenteerde selectie uit de geschiedenis van het land tot nu toe is ontgaan.

HISTORISCHE GRONDSLAGEN

Voetbal in België dateert uit de negentiende eeuw, met de oprichting van de Koninklijke Belgische Voetbalbond in 1895 – een van de oudste ter wereld. België was een van de eerste landen buiten de Britse Eilanden die georganiseerd voetbal omarmde, en het nationale team nam deel aan verschillende Olympische toernooien vóór het WK en de vroege WK's, waarbij het in 1934 en 1938 de achtste finales bereikte.

Gedurende het grootste deel van de twintigste eeuw was België een respectabele maar niet-bedreigende Europese voetbalnatie – in staat om grote toernooien te halen, af en toe uitstekende individuele spelers voort te brengen, maar nooit serieus mee te dingen naar titels. De jaren 80 boden een gouden moment: de finale van het EK 1980, verloren met 2-1 van West-Duitsland door een doelpunt van Horst Hrubesch, en de halve finale van het WK 1986 in Mexico, een campagne geleid door de briljante middenvelder Enzo Scifo. België verloor de halve finale van Diego Maradona's Argentinië en de troostfinale van Frankrijk, eindigend als vierde – de beste WK-prestatie van het land vóór de huidige generatie.

De decennia tussen 1986 en het recente gouden tijdperk werden gekenmerkt door respectabele prestaties zonder doorbraken op toernooien. België kwalificeerde zich voor de WK's van 1990, 1994, 1998, 2002 en 2014 – consistent maar niet spectaculair, nooit verder dan de achtste finales totdat de huidige generatie de voetbalverwachtingen van het land veranderde.

LEGENDES VAN DE RODE DUIVELS

Enzo Scifo blijft de maatstaf voor Belgische middenveldelegantie. Zijn visie, passing en doelpunten vanuit centrale posities bepaalden de WK-campagne van België in 1986, en zijn carrière bij Anderlecht, Inter Milaan, Bordeaux, Auxerre en Torino toonde technische kwaliteit van de hoogste orde. Scifo's Italiaanse afkomst – hij werd geboren uit Siciliaanse ouders in de Belgische mijnstad La Louvière – weerspiegelde de immigrantengemeenschappen die historisch gezien de talentenpool van het Belgische voetbal hebben verrijkt.

Paul Van Himst, de elegante aanvaller uit de jaren 60 en 70 die 30 doelpunten scoorde in 81 interlands, was de eerste voetbalicoon van België – een speler van zulke kwaliteit dat hij vijfde eindigde bij de Ballon d'Or-stemming van 1965 en Anderlecht naar meerdere nationale titels leidde. Jan Ceulemans, de onverzettelijke aanvoerder uit de jaren 80, behaalde 96 caps en zorgde voor de fysieke aanwezigheid en leiderschap die kenmerkend waren voor de opkomst van België als een concurrerende voetbalnatie.

Jean-Marie Pfaff, de charismatische doelman wiens carrière bij Bayern München hem in de jaren 80 tot een van de meest herkenbare voetbalfiguren van Europa maakte, legde de basis voor de Belgische doelmannentraditie die Thibaut Courtois later naar zijn hoogste niveau zou tillen. Eric Gerets, Franky Van der Elst en Luc Nilis waren de solide professionals die diepgang en betrouwbaarheid boden tijdens de decennia van consistentie van België.

DE GOUDEN GENERATIE

De Belgische gouden generatie – een groep spelers die voornamelijk tussen 1987 en 1993 geboren zijn – ontstond door een bewuste nationale strategie. Het jeugdontwikkelingsprogramma van de Belgische Voetbalbond, gericht op het concept van "vorming" in plaats van "competitie" op jonge leeftijd, legde de nadruk op technische ontwikkeling, partijtjes op kleine velden en langetermijngroei van spelers boven kortetermijnresultaten. Het programma, ontwikkeld met input van Nederlandse en Franse methodologie, transformeerde de talentenpijplijn van België.

Eden Hazard was het meest begaafde individuele talent van de gouden generatie – een speler wiens balcontrole, dribbels en creatieve visie bij Chelsea en Real Madrid hem op zijn hoogtepunt tot een van de meest effectieve aanvallers ter wereld maakten. Kevin De Bruyne is de meest complete en consistente geweest – een middenvelder wiens passingbereik, schot en tactische intelligentie bij Manchester City hem tot misschien wel de beste middenvelder ooit in de Premier League hebben gemaakt, een speler die passlijnen ziet die voor anderen onzichtbaar zijn en ze met geometrische precisie uitvoert.

Romelu Lukaku, de all-time topscorer van België met meer dan 80 internationale doelpunten, is het aanvallende middelpunt geweest – een spits met immense fysieke kracht en een steeds klinischer afwerking. Zijn doelpuntenrecord voor het nationale team, een van de beste in de Europese voetbalgeschiedenis, weerspiegelt de service van De Bruyne en Hazard, samen met zijn eigen ontwikkeling als complete aanvaller.

Thibaut Courtois was op zijn best misschien wel de beste doelman ter wereld – een reus van 2,01 meter met de reflexen van een veel kleinere man, in staat tot reddingen die fysiek onmogelijk zouden moeten zijn. Zijn prestaties voor Atlético Madrid, Chelsea en Real Madrid, waaronder een man-van-de-wedstrijd-optreden in de Champions League-finale van 2022, hebben hem een plaats bezorgd onder de elite van zijn generatie. Vincent Kompany, de aanvoerder en verdedigende leider wiens carrière bij Manchester City de standaard zette voor modern centrumverdedigerspel – comfortabel aan de bal, dominant in de lucht, intelligent in positionering – was de spirituele leider van de gouden generatie.

Toby Alderweireld en Jan Vertonghen, het centrale verdedigingsduo dat bijna tien jaar lang het nationale team en Tottenham Hotspur verankerde, zorgden voor de verdedigende stabiliteit waarop de aanvallende talenten van België konden floreren. Hun complementaire vaardigheden – Alderweirelds lange passing, Vertonghens balvervoer vanuit de verdediging – vertegenwoordigden het archetype van de moderne centrumverdediger.

DE LAATSTE DANS

België gaat het WK 2026 in met het besef dat dit toernooi waarschijnlijk het einde van een tijdperk markeert. De Bruyne, Lukaku, Courtois en de overgebleven leden van de gouden generatie bevinden zich in de laatste fase van hun carrière. De volgende generatie – opkomende talenten zoals Jérémy Doku, de explosieve vleugelspeler van Manchester City, en jonge spelers die worden opgeleid in de Belgische Pro League en Europese academies – vertegenwoordigt de toekomst, maar dit toernooi is voor de veteranen.

Het WK 2018 leverde de beste prestatie van België op, een derde plaats die een historische 2-1 overwinning op Brazilië in de kwartfinales omvatte – een wedstrijd waarin De Bruyne een verbluffend doelpunt uit een counter scoorde en het tactische plan van België, waarbij De Bruyne in een meer aanvallende rol werd gezet, perfect werd uitgevoerd. De halve finale tegen Frankrijk eindigde in een 1-0 nederlaag, het kleinste verschil dat België scheidde van een WK-finale.

Het WK 2022 in Qatar was een teleurstelling – een uitschakeling in de groepsfase, gekenmerkt door interne spanningen, verouderende benen en het gevoel dat het venster van de gouden generatie was gesloten. De reactie was een generatiewisseling die de kern van ervaren leiders behoudt terwijl jongere talenten worden geïntegreerd. De vraag is of de mix prestaties kan leveren die recht doen aan het beschikbare talent.

VOETBAL EN DE BELGISCHE CULTUUR

Het Belgische voetbal opereert binnen – en tot op zekere hoogte over – de taalkundige en culturele kloof die het land definieert. Het land is verdeeld tussen de Nederlandstalige Vlaamse gemeenschap in het noorden en de Franstalige Waalse gemeenschap in het zuiden, met een kleine Duitstalige gemeenschap in het oosten. Voetbalclubs en de nationale bond navigeren door deze complexiteit, waarbij het nationale team historisch gezien een van de weinige instellingen is die het land kan verenigen.

De Belgische Pro League is, hoewel niet een van de financiële grootmachten van Europa, een van de meest productieve talentontwikkelingsomgevingen van het continent geweest. Clubs zoals Anderlecht, Club Brugge, Genk en Standard Luik hebben spelers ontwikkeld die doorgestroomd zijn naar elite Europese carrières, en de rol van de competitie als springplank voor jong talent – met name uit Franstalig Afrika en de Belgische immigrantengemeenschappen – heeft bijgedragen aan zowel clubsucces als de diepgang van het nationale team.

De diversiteit van de Belgische selectie – met spelers van Congolese, Marokkaanse, Turkse, Kosovaarse en tal van andere achtergronden, naast die van Vlaamse en Waalse afkomst – weerspiegelt de multiculturele realiteit van het land. Het succes van het nationale team is gevierd als een symbool van het vermogen van België om diversiteit te integreren in een functionerend geheel, zelfs terwijl politieke debatten over immigratie en identiteit de gemeenschappen van het land blijven verdelen.

DE WEG VOORUIT

België gaat het WK 2026 in als een toernooi-wildcard – een team met het talent om iedereen te verslaan, de ervaring om op het hoogste niveau te hebben gespeeld, en de onzekerheid van een selectie in generatiewisseling. De loting zal cruciaal zijn; een gunstige groep en knock-outroute kunnen België ver laten komen, terwijl een moeilijke loting de beperkingen van een verouderende kern kan blootleggen.

De tactische aanpak onder de huidige technische staf legt de nadruk op balbezit- en aanvallend voetbal dat De Bruyne's creatieve genialiteit en Lukaku's afwerkingsvermogen maximaliseert. Doku's snelheid en directheid bieden een andere dimensie aan een aanval die soms te afhankelijk is geweest van de as Hazard-De Bruyne-Lukaku. De verdedigende organisatie, verankerd door Courtois in doel en de overgebleven ervaren verdedigers, moet veerkrachtiger zijn dan de versie van 2022.

Voor België gaat het WK 2026 om nalatenschap. De gouden generatie heeft één laatste kans om zijn bronzen medaille uit 2018 in te ruilen voor een trofee van een andere kleur – om te bewijzen dat het meest getalenteerde team in de Belgische geschiedenis ook het meest succesvolle was. De gouden zonsondergang van de Rode Duivels nadert. Ze zijn van plan het laatste licht zo schitterend mogelijk te maken.